18 Eylül 1971 Plano (Teksas) doğumlu olan Armstrong, profesyonel kariyerine triatlet olarak başlarken, 1991 yılında bisiklet sporuyla ilgilenmeye başladı. Bir yıl sonra 1992 Barcelona Olimpiyatları'nda yol yarışına katılan Amerikalı sporcu, yarışı 14. sırada bitirdi ve aynı yıl profesyonelliğe geçiş yaptı. Aynı yıl San Sebastian Klasik Yarışı'nda ilk profesyonel yarış birinciliğine imza attı.
Lance Edward Armstrong, ABD'li eski yol bisikleti yarışçısı. Bisiklet sporunun en önemli organizasyonu olan prestijli Fransa Bisiklet Turu'nu, 1999-2005 yılları arasında aralıksız 7 kez kazanarak gelmiş geçmiş en büyük bisikletçilerden biri olarak kabul görmüştür.
1993-95 yılları arasında Team Motorola ile yarışmaya devam eden Armstrong, dünyanın en önemli profesyonel bisiklet yarışı Fransa Turu'nda iki etap birinciliği kazandı. 1996'da ülkesindeki en önemli bisiklet yarışı olan Tour de Pont'u kazandı. Henüz 24 yaşındayken Armstrong, spor dünyasında bir efsane olma yolunda ilerliyordu. Ancak Fransa Turu'nu tamamlayamadı ve ülkesindeki Atlanta Olimpiyatları'nda büyük hayal kırıklığı yaşadı.
2 .Ekim. 1996’da kendisine dördüncü evre testis kanseri teşhisi kondu. Doktorlar yalnızca %40 yaşama şansı verdiler. Kemoterapi sürecinde hem fiziksel hem ruhsal olarak büyük bir savaş verdi.
Kanser olduğunu öğrendiğinde "Kanser yanlış adamı seçti" diye övündüm. "İşini bitirecek bir vücut ararken, benimkini seçmesi onun için çok büyük bir hata olmuş. Büyük hata! Diyebilen
Annesine kanser olduğunu söylerken “güneşin altında bir banka oturmuştuk. "Och, kendimi ölmeye hazır hissetmiyorum. Bence yaşamam gerekiyor. Şayet ölmem gerekirse ölmekten korkmuyorum; ama bu hastalığı yenemeyeceğime inanmıyorum" diyebilen
“ve inanç insan karakterinin en uzun soluklu ve yürekli özelliklerinden birisi. İnanmak için bu hayatın kısalığını hiçbir şeyin uzatamayacağını, ölümlü olmamıza temel hiçbir çarenin olmadığını bilmek... İşte bu bir yüreklilik göstergesidir.
Soru şuydu: İlâç tadavisi önce hangimizi öldürecekti? Kanseri mi, beni mi? Diyebilen
Kemoterapi günlerinde düşüncelerini şöyle açıklayan “İlaç tedavisi yüzünden saçları dökülen, kirpikleri ve kaşları olmayan, ama yine de kocaman yürekleriyle savaşan çocuklar gördüm. Okudukça, araştırdıkça, yaşama şansımın daha fazla olduğunu hissediyordum. Ancak ne olursa olsun bilmek cehaletten daha telkin ediciydi. Ben yine en yüksek dağlara, soğuk güneşin yeşil yaprakları titrettiği bir dağ yamacına tırmanabilecektim. İnsana gücünü kontrol etmesini öğretebilirsiniz; ama nasıl güçlü olunacağını öğretemezsiniz.
Yavaş bir ölüm bana göre değil. Hiçbir şeyi yavaş yapmam, nefes alırken bile hızlıyım ben. Her şeyi hızlı bir ritimle yaparım; hızlı yemek, hızlı uyku. Karım Kristin arabamızı kullanırken çıldırıyorum, çünkü ben yan koltukta sabırsızlıkla kıvranırken, o bütün sarı trafik ışıklarında fren yapıyor. "Hadi ama korkak olma!" diyorum ona “ diyebilen bir savaşcı
Ancak Armstrong, Indiana Universitesi'nde aylarca süren kemoterapi tedavisi sonrasında kanseri yenerek yaşama dönmeyi başardı. Antrenmanlarını bırakmadı, çevresindeki insanların desteğinden güç aldı. Hastaneden çıktıktan sadece 16 ay sonra, dünyanın en zorlu yarışlarından biri olan Tour de France’a katıldı ve olağanüstü bir dereceyle kazandı. 1998'de US Postal takımı ile anlaşma imzaladı ve çok sevdiği bisiklet parkuruna geri döndü. Çıktığı ilk büyük yarış olan İspanya Bisiklet Turu'nda (Vuelta) genel klasmanda dördüncü olarak büyük bir başarı yakaladı.
Yaşama Çevrilen Pedal: adlı kitabında hayatını anlattığı kitap dünyada satış rekorları kırdı
Pedal burada bisikleti değil, yaşama çevrilen inancı simgeliyor. Armstrong’un öyküsü, “kaybetmemeye kararlı olmak” ve “her şeye rağmen devam etmek” üzerine kurulu.
Armstrong’un kanser teşhisi sonrası pes etmeyip tedavi sürecinde gösterdiği kararlılık, May için anlamlı bir yaşamın örneğidir.
“Ben dünya çapında bisikletçi Lance Armstrong değilsem ne olacaktım?” sorusu, yaşamın anlamını yalnızca başarılarla değil, kimlik ve varoluş sorgulamalarıyla da ilişkilendirdiğini gösterir. Armstrong’un pedal çevirmeyi bir sporun ötesinde, yaşamı sürdürmenin ve yeniden anlamlandırmanın metaforu olarak kullandığını vurgular. Armstrong’un hastalıkla yüzleşmesi, May’in “sessiz bir evrende anlam arayışı” herkese bir azmin, inancın ve sabrın en belirgin örneğidir.
Armstrong’un hikâyesini bir kahramanlık anlatısı olarak değil, “anlam arayışı” bağlamında örnekler. Yani, yaşamın anlamı yalnızca başarılarla değil, zorluklarla yüzleşme ve onları dönüştürme biçimimizle ortaya çıkar.
Yaşama Çevrilen Pedal: Bisikletin Değil İnancın Öyküsü günümüz için hâlâ önemli bir eser çünkü bireysel mücadele, dayanıklılık ve yaşamın anlamı üzerine güçlü bir mesaj taşıyor.
Armstrong’un kanserle mücadelesi, modern dünyada sağlık sorunlarıyla veya kişisel krizlerle yüzleşen insanlar için ilham kaynağıdır. Hastalık karşısında pes etmeyip yeniden hayata dönmesi, “kaybetmemeye kararlı olmak” fikrini somutlaştırır.
Ancak kariyerinin zirvesi aynı zamanda en büyük düşüşünün başlangıcı oldu. 2012’de ABD Anti-Doping Ajansı, Armstrong’un yıllarca sistematik doping yaptığını açıkladı. Tüm Tour de France zaferleri elinden alındı ve profesyonel bisikletten ömür boyu men edildi. 2013’te Oprah Winfrey’e verdiği röportajda doping yaptığını kabul etti.
2013’ten sonra Armstrong’un hayatı, profesyonel bisikletin dışında iş, medya ve sosyal projeler üzerine kurulu. Spor kariyerindeki düşüşüne rağmen, kanserle mücadelesi ve hayata tutunma öyküsü hâlâ güçlü bir sembol olarak anılıyor.
Armstrong’un öyküsü, tüm çelişkilerine rağmen, bize yaşamın anlamının yalnızca başarılarla değil, zorluklarla yüzleşme ve ahlaki bütünlükle şekillendiğini hatırlatıyor. Bu yüzden Yaşama Çevrilen Pedal bugün hâlâ okunmaya değer.
Neden Bugün Okunmalı?
• Sağlık sorunlarıyla mücadele edenlere ilham verir.
• Kimlik ve anlam arayışında olanlara yol gösterir.
• Zorluklar karşısında pes etmemenin, yeniden doğuşun mümkün olduğunu hatırlatır.
• Günümüzün hızlı, tüketim odaklı yaşamında “anlamlı bir yaşam” kavramını yeniden düşünmeye davet eder.
Lance Armstrong'un kansere karşı verdiği savaşı ve devamında hayata yeniden dönüşünü anlatır. İnsana amaç uğruna savaşmayı, sevdikleri uğruna gücünü bir noktaya odaklamasını anlatır. Lise çağlarımda okumuştum bu bağlamda hırslandırıcı, zorluklara karşı ve hayata karşı mücadele gücü vermesi açısından okunulası bir kitap diyebilirim.
Lance Armstrong bugün sadece bisiklet üzerinde elde ettiği başarılarla tanınan bir sporcu değil, kanserle savaş konusunda da takdir toplayan işlere imza atan bir insan haline geldi. Bu da onu bir sporcu özelliğinden çıkartıp 21. yüzyılın gördüğü en önemli insanlardan biri haline getiriyor.
Dünyaca ünlü bisiklet üreticisi Trek, 2012 yılında Armstrong'un kurucusu olduğu vakıfa atfen, üretmiş olduğu FX modeline "Livestrong" adını verdi.
Lance Armstrongun Son sözleri ile bitirelim “Belli sayıda tur kazanmaya takıntılı değilim, çünkü benim için önemli olan tek rekor buydu: kanserden kurtulan birinin kazandığı tur yoktu. Kemonun fiziksel, ruhsal ve duygusal çökuntusunden sonra, kapasitemin yüzde ikisini bile kaybetmiş olsaydim yarışmam imkansız olurdu. Kendim dahil, hiç kimsenin böyle muhteşem bir iyileşme deneyimi umduğunu zannetmiyorum. Kanserin bu kadar odaklanma ve önceliklerini belirleme yetisi getirebilecegini tahmin edemezdim. Turu kazanmak için benim kansere, beni yenemedin, yenemeyeceksin deme şeklimdi”
BAHRİ KILINÇEL
NOT: BU YAZIYI KONYADA VELESBİT MÜZESİNİN BİR DUVARINA YAZILMASI İÇİN BELEDİYE YETKİLİLERİNE İLETECEKLERE TEŞEKKÜRLER EDİYORUM